«Het verlies van een taal, welke taal dan ook, is desastreus. Afrikaans zal niet verdwijnen, maar wel veranderen. Ik maak me zorgen over het oprukkende 'Engafrikaans', de mix van Engels en Afrikaans. Dat doet de taal krimpen.»
De Zuid-Afrikaanse schrijfster Ingrid Winterbach in de Volkskrant van 6 juli 2007. |
«Nederlanders kunnen er natuurlijk niets aan doen dat het grootste deel van hun land plat is en dat je, om je met al die tegenwind verstaanbaar te houden, hard moet roepen. Zwitsers hebben het veel makkelijker met een herhalende echo.»
Schrijfster Joke van Leeuwen trekt in Taalschrift van leer tegen het schreeuwerige dat het Nederlands steeds meer lijkt in te palmen (19 juni 2007). |
«En ik had in Portugal een opname gevonden, uit de jaren vijftig. De enige opname die er bestond. Die liet ik horen. De mensen stopten meteen de vingers in hun oren. Ze schrokken zich wild, want dat mocht je niet zomaar uitspreken.»
Taalkundige Aone van Engelenhoven over de Oost-Timorese sprekers van de geheime taal Makoewa, in NRC Handelsblad (16-17 juni 2007). |
«Het woord maanzaadbrood is heel gewoon, maar sommige buitenlanders zeggen manzaadbrood. Dat is toch wel iets anders. Maar vaak is uitspraakverwarring verre van grappig. Er worden belangrijke beslissingen gemaakt op basis van uitspraak. Denk aan een inburgeringscursus of een sollicitatiegesprek.»
Taalkundige Ambra Neri over haar promotieonderzoek, in de Volkskrant van 2 juni 2007. |
«In een tijd dat projecten met meertalig onderwijs zowel in Vlaanderen als in Wallonië volop hun vruchten afwerpen, mag meertalig onderwijs geen punt van politieke discussie meer zijn.»
Taalkundige Piet Van De Craen in Taalschrift (2 mei 2007). |
«In hetzelfde liedje zit het zinnetje "Met zonder jas loop ik naar buiten". Gelijk is er dan iemand die roept: dat is geen Nederlands. Nee, dat is geen Nederlands, maar het is wel de taal van mijn dochter op dit moment. Zij praat nu in zinnetjes als: met zonder kaas. Dat gebruik ik dan graag. Wie zich daaraan stoort, moet maar een ander plaatje opzetten.»
Zanger Guus Meeuwis in Elsevier (5 mei 2007). |
«Er is nauwelijks onderzoek waarmee hard wordt gemaakt dat Voor- en Vroegschoolse Educatie werkt. [...] Iedereen wil zo graag dat het helpt, maar de mini-effecten die somige programma's laten zien, 'doven' vaak na groep drie ook nog uit.»
Geert Driessen van het Instituut voor Toegepaste Sociale wetenschappen, naar aanleiding van de voorgestelde taaltoets voor peuters, in het Volkskrant Magazine van 24 maart 2007. |
«Ik vind dat we daar een leerplicht voor anderstalige ouders van moeten maken. Soms is een verplichting nodig om mensen te emanciperen.»
Vlaams parlementslid Anissa Temsamani (SP.A) over het voorstel anderstalige ouders een gratis cursus Nederlands aan te bieden (De Standaard, 18 maart 2007) |
«Ik vind het heel frustrerend. [...] Leerlingen willen het best leren, maar het wordt ze gewoon nooit gevraagd. Ook niet buiten school. In de hele maatschappij lijkt niemand zich nog voor spelling en grammatica te interesseren.»
Rob van Dijk, leraar Nederlands, over de slecht spellende scholier, in de Volkskrant van 18 januari 2007. |
«De sterke nadruk op regionale eenheid in onze eigen uitspraak leidt er ook toe dat er bij ons vreemdetalenonderwijs overdreven aandacht wordt besteed aan de 'juiste' uitspraak, veel meer dan in andere landen. Waarom zou het erg zijn als je aan iemands Engels kunt horen dat hij uit Nederland komt?»
Taalkundige Dick Smakman in NRC en NRC Next (13 en 14 juni 2006). |
«Taalwetenschap. Gauss wiegelde met zijn hoofd. Hij wilde niemand voor de voeten treden. Nee, nee. Hij kon het rustig zeggen. Gauss haalde zijn schouders op. Dat was iets voor mensen die de pedantie van de wiskunde hadden, maar niet de intelligentie.»
Uit: Die Vermessung der Welt van Daniel Kehlmann (Hamburg: Rowohlt, 2005). |
«Burgers vinden goed Nederlands belangrijk en steeds weer blijkt dat taal raakt aan emotie. Dat is op zich een positieve constatering.»
Linde van den Bosch, algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie, in reactie op een enquête van TNS NIPO waaruit een grote weerstand van de Nederlandse bevolking tegen de nieuwe spelling blijkt, in de Volkskrant van 24 december 2005. |
«In Nederland moeten immigranten Nederlands als eerste taal spreken. Maar ik ben veel in Nederland geweest. En nergens is de scheiding op de scholen zo sterk als daar. Hoe kan je buitenlanders dwingen Nederlands als eerste taal te spreken, terwijl je ze op een eigen 'zwarte school' concentreert?»
Trevor Phillips, adviseur van de regering Blair over minderheidskwesties in de Volkskrant van 29 oktober 2005. |
«Bijna niemand is het eens met de manier waarop de spellingwet functioneert. Elke keer als er een spellingwijziging wordt doorgevoerd, stijgt er een luid gemor op, maar uiteindelijk volgt iedereen braaf alle malligheden die de werkgroep Spelling van de Nederlandse Taalunie voorschrijft.»
Marc van Oostendorp, taalonderzoeker van het Meertens Instituut, naar aanleiding van het verschijnen van het nieuwe Groene Boekje, in De Standaard van 14 oktober 2005. |
«Ze zijn gefascineerd door literair toegepaste taal, of dat nu in een roman is of in de raps van Ali B. Het ouderwets romantische idee dat je alles gaat lezen van je geliefde schrijvers en je een beeld vormt van de letterkundige geschiedenis, dat is ook op de middelbare school al sterk naar de achtergrond gedrongen.»
Thomas Vaessens, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, over studenten Nederlands, in de Volkskrant van 2 september 2005. |
«Het is een misverstand dat Nederlanders zo goed Engels lezen en begrijpen. Niet voor niets worden buitenlandse films en tv-series ondertiteld of nagesynchroniseerd.»
Richard van der Giessen van vertaalbureau U-Trax in de Volkskrant
van 29 maart 2005 |
«[Afgestudeerde pabo'ers] staan aan het begin. Ze moeten zich blijven ontwikkelen. De directie van een basisschool is ervoor om dat te blijven stimuleren. Als ze didactisch sterk zijn, maar slecht in taal, stuur ze dan naar een spellingscursus.»
Henk Tor, directeur van de Alkmaarse pabo, in Trouw (12 februari 2005) |
«In landen met een overwegend rechtse regering worden immigranten eerder gedwongen de taal te spreken. Dat leidt echter niet tot een betere positie op de arbeidsmarkt [...].»
Socioloog Frank van Tubergen die promoveert op een internationale vergelijking van de integratie van immigranten, in de Volkskrant van 5 februari 2005 |
«Eigenlijk heet ik Elise, met een s, van der Horst. Maar die domeinnaam voor internet was al weg, dus is er Elize van gemaakt.»
Zangeres Elize in de Haagsche Courant van 15 januari 2005 |
«Het plat-Haags, dat gesproken dient te worden met hangende mondhoeken en slappe onderkaak, leent zich uitstekend voor het totale afkraken ('afzèki').»
Wim de Bie over taal in Onze Taal (januari 2005) |
«De Nederlandse taal is het hoogste, het mooiste, hetgene waar elke migrant naar moet streven. Het Nederlands paspoort is maar een middel. Een dwangmiddel als Verdonk zou eisen dat migranten pas een Nederlands paspoort krijgen als ze het Nederlands beheersen. [...] En dan nog is de Nederlandse taal de echte hoofdprijs.»
Schrijver Kader Abdolah in de Volkskrant van 4 september 2004 |
«Toen ik in het midden van de jaren tachtig in de Eerste Kamer kwam, opteerde ik uit het scala van commissies onmiddellijk voor de Interparlementaire Taalunie. Niet dat ik er iets van wist; het ging over taal, dat leek me leuker dan landbouw.»
Voormalig Eerste Kamerlid Peter Hoefnagels, in Nieuw Letterkundig Magazijn (juni 2004) |
«Dat dialect heeft me een pak aandacht opgeleverd [...] plus een trouwe aanhang in West-Vlaanderen. Men vond het schitterend dat er iets in de eigen taal verscheen. Maar voor mij is het al lang niet meer belangrijk. Ik zing in mijn eigen taal, zoals elke Amerikaan dat ook doet.»
De in het Izegems zingende zanger Flip Kowlier in de Volkskrant (8 mei 2004) |
«Ze sprak het woord erwten uit als errewutten, met een duidelijke w, 'want,' verklaarde ze, 'als je worteltjes bedoelt zeg je toch ook niet orteltjes?'»
Uit: De dag van de jas door Nelleke Zandwijk (Querido, 2001) |
«Het [is] te gek voor woorden [...] dat we gedwongen zijn Friese namen fout te gebruiken.»
De Ried van de Fryske Beweging in een brief aan de Stichting Internet Domeinregistratie over de onmogelijkheid om accenten te gebruiken in internetadressen, zodat 'Fryslân' noodgedwongen www.fryslan.nl wordt (de Volkskrant, 27 maart 2004). |
«In het huidige tijdperk van Europese integratie, getuigt het niet van beleefdheid wanneer je het mede-Europeanen extra moeilijk maakt in het Duits te leren tellen.»
De Duitse hoogleraar wiskunde dr. Lothar Gerritzen over zijn voorstel de getallen boven de twintig andersom te gaan uitspreken: 'zwanzig-eins' in plaats van 'einundzwanzig' (de Volkskrant, 31 januari 2004). |
«De straat zélf heeft [...] een beroerde reputatie gekregen. De Poeldijksestraat wordt geassocieerd met prostitutie. Die branche heeft niet bij iedereen een positief of zelfs maar neutraal imago. [...] Een nieuwe naam biedt de kans dat andere associaties worden gecreëerd [...].»
Reina Boerrigter, naamkundige van het Meertens Instituut, over de naamswijziging van de Haagse Poeldijksestraat (Haagsche Courant, 24 januari 2004). |
«Katholieken zijn tekstvaster, houden zich liever aan vertrouwde bewoordingen. Het woord kribbe bijvoorbeeld is in de Nieuwe Bijbelvertaling voederbak. Dat woord is harder, kouder, zou meer de werkelijkheid benaderen. Niks voor katholieken.»
Pieter Kohnen, woordvoerder van de Nederlandse bisschoppen in een peiling van de Volkskrant over de Nieuwe Bijbelvertaling (3 januari 2004). |
«Je zou kunnen zeggen: mijn pen is Nederlands en de inkt is Turks. [...] mijn helden zijn vaak mensen uit Turkije. Door hun verhalen direct in het Nederlands op te schrijven, hoop ik vertaalbarrières weg te nemen en bovendien mij het Nederlands eigen te maken.»
Schrijver Murat Tuncel in de Haagsche Courant van 13 december 2003. |
«Mooie dichtregels zijn voor mij humus, kunstmest. Dat inspireert mij weer tot mooie muziek. [...] Als je geraakt kunt worden door de stille rangschikking van vier alledaagse woorden, als je daarvoor openstaat, dan staan je poriën ook open als je achter de piano gaat zitten.»
Henny Vrienten in het Volkskrant Magazine van 29 november 2003. |
«Tijdens vakanties maakt mijn man afspraken met de lokale mierenkolonie dat ze gedurende twee weken uit ons vakantiehuis moeten blijven. Dat doen ze dan braaf.»
Dierencommunicator Petra Gout in het Volkskrant Magazine van 18 oktober 2003 over het benaderen van dieren voor een goed gesprek. |
«Of we het leuk vinden of niet: taal is evenzeer het recht van de schurken van deze wereld als van de helden. De talentlozen hebben evenveel recht op het woord als de getalenteerden.»
Joost Prinsen in het Leidsch Dagblad, 4 oktober 2003 |
«[In het Tupi] ontbreken, dat moet gezegd, drie letters. Men treft er de F, noch de L, noch de R aan. Dit is verbazingwekkend want op deze manier hebben ze Fé ['geloof'], Lei ['wet'], noch Rei ['koning'] en zo leven ze zonder orde.»
Pero de Magalhães Gândavo over de indianentaal Tupi in zijn Tratado da Terra do Brasil, geschreven rond 1570 (vertaling R. Ploegmakers) |
«Je moet het zo zien: toen de universiteit ontstond, was er ook maar één taal, het Latijn. Daarna kwam het nationalisme en ging iedereen in zijn eigen taal lesgeven. Je kunt het een verlies noemen, maar we geven nu al alle masteropleidingen in het Engels in Leiden.»
Anne Willem Kist in de Volkskrant (30 augustus 2003) |
«Onlangs, in Parijs, sprak ik iemand die zei: "Ja, dat Nederland is zo'n taalkundig paradijs, daar komt zoveel taalkunde uit voort". Dat moet je natuurlijk niet laten horen aan de minister, want die slaat dan aan het bezuinigen maar het is wel een gegeven (...)»
Henk Verkuyl in Nederlandse Taalkunde (8, 2003-3) |
