Minder bekend is, dat taaltechnologie gebruikt wordt in de forensische taalkunde; de politie kan via een sprekende computer alle gegevens van een bepaald kenteken opvragen. Automatische stemverificatie wordt toegepast om te controleren of voetbalvandalen tijdens die ene wedstrijd zich aan hun huisarrest houden, door ze te (laten) bellen via de vaste telefoonlijn en de stem door de computer te laten vergelijken met oudere opnames.
Taaltechnologie wordt eveneens uitgedaagd door de medische wereld, door de vraag naar voorleesmachines voor blinden en dyslectici (spellingscontrole!), spraakleermachines voor dove kinderen en machines die spraak kunnen produceren.
En tenslotte: in het onderwijs zal taaltechnologie een steeds grotere rol gaan spelen: software programma’s kunnen kinderen helpen te leren lezen en hun woordenschat uit te breiden. En studenten opgelet! Naast de vertaal- en samenvattingsprogramma’s zijn er ook programma’s die in luttele seconden weten of je plagiaat gepleegd hebt. Het gaat hierbij niet louter om woordelijk overgenomen of vertaalde teksten, maar ook puur inhoudelijk! |
  |
"Mijn beste Watson, ..."
Het is niet het hoogstmenselijke speurdershulpje die nu een hypothese krijgt voorgelegd. We hebben te maken met de IBM-computer met dezelfde naam. Deze paart enorme rekenkracht aan een hoeveelheid data die de kennis van de wereld van een bijdetijdse vijftiger met grote algemene ontwikkeling moet evenaren. Watson speelde 16 februari jl. mee in de Amerikaanse kenniskwis Jeopardy en versloeg de twee beste deelnemers ooit. Watson moet, behalve veel weten, ook natuurlijke taal kunnen begrijpen. Hij moet alle semantische en syntactische relaties van het Engels herkennen, en rekening houden met de context die hem op het verkeerde been kan zetten. Hij moet in elk geval zijn uitgerust met een beproefde 'parser': een computerprogramma dat woordsoorten kan herkennen, daarmee de relaties tussen delen van de zin vaststellen om tot een synthese van de zinsbetekenis te kunnen komen.
Alpino: de Nederlandse ontleed-computer
De Groningse taalkundige Gertjan van Noord heeft voor het Nederlands de parser Alpino ontwikkeld. Een module als deze moet ook onderdeel zijn van Watson. Zie Alpino aan het werk: voer een normale zin in, en Alpino zal er een boomstructuur van maken waarin elk onderdeel de juiste functie is toegekend met de juiste plaats in de syntactische structuur. Probeer na elkaar twee zinnen in te voeren met een minimaal verschil, waar één woord een heel andere functie heeft, en verwonder je over het subtiele oordelend vermogen van het apparaat. Alsof Van Noord zelf in het kastje is gaan zitten.
|
